Yangın Kapıları

Yangın kapısı ne işe yarar?

Yangında en büyük tehlike çoğu zaman alevden önce yayılan duman ve sıcak gazlardır. Yangın kapısı, binayı yangın bölmelerine (kompartımanlara) ayıran duvarlardaki açıklıkları kapatarak yangını ve dumanı belirli bir süre çıktığı bölümde tutar. Bu süre, içeridekilerin güvenle tahliye edilmesi ve itfaiyenin müdahalesi için kazanılan zamandır.

Burada önemli bir ayrım vardır: her çelik kapı yangına dayanıklı kapı değildir. Yangın kapısı; kasası, kanat dolgusu, menteşesi, kilidi, contası ve kapatıcısıyla bir bütün olarak test edilmiş bir sistemdir. Bu parçalardan biri uygun olmayan bir parçayla değiştirildiğinde kapının dayanımı da değişebilir.

EI 30, EI 60, EI 90 ne anlama gelir?

Sınıf, kapının yangın testinde hangi özelliğini kaç dakika koruduğunu gösterir; Avrupa normlarında bu sınıflandırma EN 13501-2 standardına göre yapılır. Koddaki harfler ve sayı şöyle okunur:

• E (bütünlük): Kapının alev ve sıcak gazların karşı tarafa geçmesine izin vermemesidir.
• I (yalıtım): Yangına bakmayan yüzeydeki sıcaklığın belirli bir sınırın altında kalmasıdır. Böylece kapının arkasındaki kişiler ve malzemeler de ısıdan korunur.
• Sayı: Bu özelliklerin korunduğu süreyi dakika cinsinden verir. EI 60, kapının 60 dakika boyunca hem bütünlüğünü hem yalıtımını koruduğu anlamına gelir; EI 30 ve EI 90 da aynı mantıkla okunur.

Sınıf kodunda ek harfler de görülebilir: S duman sızdırmazlığını, C ise kapının kendiliğinden kapanma özelliğini ifade eder. Hangi noktada hangi sınıfın gerektiğini binanın kullanım amacı, yüksekliği ve yangın güvenliği projesi belirler.

Kendiliğinden kapanma ve açık tutma

Açık kalan bir yangın kapısı, yangın anında hiçbir işe yaramaz. Bu yüzden yangın kapılarında her açılıştan sonra kanadı kapatıp kilide oturtan bir kapı kapatıcı bulunur; bu, kapanma hızını ayarlanabilir biçimde frenleyen hidrolik bir mekanizmadır. Çift kanatlı kapılarda kanatların doğru sırayla kapanmasını sağlayan kapanma sıralayıcı da gerekir.

Uygulamada sık karşılaşılan bir hata, kapının takozla ya da bağlanarak açık tutulmasıdır. Gün içinde açık kalması gereken kapılar için doğru çözüm, yangın alarm sistemine bağlı elektromanyetik tutuculardır: Kapı normalde açık durur, alarm geldiğinde tutucu kapıyı bırakır ve kapatıcı onu kapatır. Bu bağlantı bina otomasyon sistemi üzerinden de kurulabilir.

Duman sızdırmazlık

Duman, kaçış yolunu kısa sürede görünmez ve kullanılamaz hale getirebilir. Bu nedenle yangın kapılarında iki tür conta birlikte çalışır. Kanat çevresindeki duman contası, sıcaklık henüz yükselmemişken soğuk dumanın geçişini sınırlar; intümesan conta ise ısıyla genleşen özel bir malzemeden yapılır ve yangında şişerek kanat ile kasa arasındaki boşluğu doldurur. Boyanmış, sökülmüş ya da ezilmiş contalarla kapı, etiketindeki sınıfı sağlayamaz.

Panik bar ve kaçış yolları

Panik bar, kapının iç yüzüne yatay olarak takılan ve herhangi bir noktasından itildiğinde kilidi açan çıkış donanımıdır. Panik anında insanlar kapıya yüklenerek çıkmaya çalıştığı için kol aramaya gerek kalmaz; kalabalıkların kullandığı yangın çıkış kapılarında bu yüzden tercih edilir. Kapıyı tanıyan personelin kullandığı alanlarda ise itme kolu ya da itme pedi yeterli olabilir. Avrupa normlarında panik barlar EN 1125, itme kolu ve pedleri EN 179 standardıyla tanımlanır.

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, kaçış yollarındaki kapıların açılma yönünü, genişliğini, kilitlenme şeklini ve taşıması gereken donanımı ayrıntılı olarak düzenler. Genel ilke şudur: kaçış yolundaki kapı, içeridekilerin anahtar ya da özel bilgi gerekmeden tek hareketle açabileceği şekilde olmalı ve çoğu durumda kaçış yönüne doğru açılmalıdır. Kendi binanız için geçerli şartlar yangın güvenliği projesinde netleşir. Kaçış yolu üzerindeki otomatik girişlerde ise kanatları itilerek tamamen açılabilen panik açılımlı fotoselli kapılar kullanılır.

Nerelerde kullanılır?

Merdiven yuvaları ve yangın merdiveni girişleri, otopark ile bina arasındaki geçişler, kazan dairesi, jeneratör ve elektrik odaları, depolar ve üretim alanlarını birbirinden ayıran duvarlar yangın kapılarının başlıca kullanım yerleridir. Hastane, okul, otel, alışveriş merkezi ve iş merkezi gibi kalabalık binalarda kapı sayısı ve kaçış yolu düzeni daha da önem kazanır.

Periyodik kontrolde nelere bakılır?

Yangın kapıları çoğu zaman her gün kullanılan geçişlerde bulunur ve sık açılıp kapanma, zamanla kapatıcının ve menteşelerin ayarını bozar. Düzenli kontrollerde şu soruların cevabı aranır:

• Kapı her açılıştan sonra kendiliğinden tam kapanıp kilide oturuyor mu?
• Kapatıcıda yağ kaçağı, menteşelerde gevşeklik var mı?
• Contalar yerinde ve sağlam mı, kanat ile kasa arasındaki boşluk büyümüş mü?
• Panik bar ya da itme kolu zorlanmadan çalışıyor mu?
• Sınıf etiketi yerinde mi; kapıya sonradan delik, cam ya da menfez eklenmiş mi?
• Kapının önü ve kaçış yolu eşya ya da malzemeyle kapatılmış mı?

Kontrolde tespit edilen kapatıcı, menteşe ve donanım sorunları, kapının sınıfını koruyacak uyumlu parçalarla giderilmelidir. Bu işler için tamirat ve onarım hizmetimizden yararlanabilirsiniz.

Fiyatı etkileyen başlıca unsurlar

Yangın kapısında fiyatı; dayanım sınıfı (EI 30, EI 60 ya da EI 90), kapı ölçüsü, tek ya da çift kanat, görüş camı, panik bar, kapı kapatıcı ve elektromanyetik tutucu gibi donanımlar belirler. Ankara'daki binanızı yerinde görüp gereken kapı sayısını ve sınıfını birlikte netleştirmek için bizimle iletişime geçin; keşif ücretsizdir.